می‏گوینداگرامام حسین(ع)روزعاشوراپیروزشدچراآن روزراجشن نمی‏گیریم.....؟

چراگریه می‏كنیم؟

آیااین همه گریه دربرابرآن پیروزی بزرگ برای چیست؟

گریه زبان صادق وطبیعی شوق واندوه ودردوعشق یك انسان است.گریه تجلی طبیعی یك احساس وحالتی جبری وفطری ازیك رنج،یك شوق یایك اندوه می‏باشد.

یكی ازدانشمندان غرب می‏گوید:

انسانی كه هرگزنمی‏گریدوگریستن رانمی‏داند،احساس انسانی رافاقداست.

مگرنه اشك زیباترین شعروبی‏تابترین محبت وپرگدازترین ایمان وتبدارترین احساس وخالصترین گفتن ولطیفترین دوست داشتن است كه همه دركوره دل به هم آمیخته وذوب شده وقطره‏ای گرم شده‏اند،به نام اشك؟

مگرنه قلب،قالب اشك است واشك درقلب شكل می‏گیردولذااشك شبیه قلب است؟

ای بساقلبهای سوزانی كه زبان رازآن نگویدباز

لیك آن دیدگان نورانی‏ رازدلداده می‏كندابراز

گریه ترجمان دل است.مثلا"كسی كه عزاداراست ومرگ عزیزی قلبش رامی‏سوازند،بایدگریه كند.وقتی كه دلش یادازاومی‏كندوزبانش سخن ازاومی‏گوید،چشمش نیزبااوهمدردی می‏كند، مگرچشم اززبان صادقانه‏ترسخن نمی‏گوید؟!

ازمن مپرس كآتش دل درچه غایت است

ازآب دیده پرس كه اوترجمان ماست‏

اشك چشم نشانه رقت قلب است كسی كه ازصحنه دلخراش منقلب نمی‏شودتااشك تأثربریزدونیزازحقیقت وجلوه زیبائی لذت نمی‏بردتااشك شوق جاری گرداند.ازقلب سلیم وروح متعادل برخوردارنیست.

امیرمؤمنان علی(ع)می‏فرماید:

خداوندمتعال افرادی راكه به هنگام استماع قرآن تحت تأثیرقرار نمی‏گیرندوازشنیدن آیات مربوط به قیامت تعجب نمی‏كنندوخنده می‏نمایند، موردسرزنش قرارمی‏دهدومی‏فرماید:

(تضحكون ولاتبكون)

ونیزفرموده:

(بكاءالعیون وخشیة القلوب من رحمة الله تعالی)(1)

چنانكه جمودعین ومحروم بودن ازاشك وگریه ازخوف خدا،نشانه قساوت قلب وشقاوت معرفی شده است.

رسول خدا(ص)فرمود:

من علامات الشقاء:جمودالعین،قسوة القلب...(2)

درمقابل،آن دسته ازمؤمنانی كه بصیرتی روشن،قلبی رؤوف واحساسی پاك وشفاف دارند،درزبان قرآن كریم باجمله(یبكون ویزیدهم خشوعا)و(سجدّاوبكیّا)موردستایش قرارگرفته‏اند.

قهرا"این نوع افراددربرابرعظمت مردان خدااشك شوق وبه خاطرمظلومیت آنان هم اشك غم واندوه ازچشم خودجاری می‏كنند.

نام حسین(ع)باگریه همراه است‏.

آنگونه كه ازمتون اسلامی استفاده می‏شود،نام حسین(ع)باگریه وناله آمیخته است وقبل ازشهادتش پیامبراكرم(ص)وامیرالمؤمنان علی(ع)ومادرش فاطمه زهرا(س)براوگریسته‏اند.

طبق رویات فراوانی،چون حضرت حسین(ع)تولدیافت،جبرئیل به رسول خدا(ص)نازل شدوخبرشهادت آن نوزادرابه پیامبراكرم(ص)وپدرومادرش دادوآنان ازهمان ایام برای حسین(ع)گریستند.

طبق روایتی كه ازعایشه نقل شده است،حسین(ع)كودك خردسال بودكه واردخدمت پیامبرگردیدوهمان موقع جبرئیل به پیامبراكرم(ص)ابلاغ كرد:

زمانی نمی‏گذردكه این كودك راافرادی ازامت تودرسرزمین طف ازخاك عراق به قتل می‏رسانند.

فبكی رسول الله(ص)اماجبرئیل افزود:

لاتبك،فسوف ینقم الله منهم،بقائمكم اهل البیت(3)

گریه نكن درآینده خداوندبه وسیله قائم اهل بیت ازآنهاانتقام می‏گیرد.

ابن عباس می‏گوید:

به هنگام رفتن به صفین من همراه امیرمؤمنان علی(ع)بودم وچون دركنارشط فرات به نینواواردشد،امام(ع)باصدای بلندگریست وفرمود:

ای پسرعباس!این محل رامی‏شناسی؟

گفتم:

نمی‏شناسم ای امیرمؤمنان.

فرمود:

اگراینجارامثل من می‏شناختی،هرگزازاینجاردنمی‏شدی،مگراینكه مثل من گریه سرمی‏دادی.

ابن عباس گفت:

فبكی طویلاحتی اخضلّت لحیته وسألت الدموع علی صدره وبكینامعا

آن حضرت گریه مفصلی كردبه طوریكه اشك ازروی محاسن اوجاری شدوماهم همصداباعلی(ع)گریه سردادیم.

بعدامام ادامه داد:

وای،من باآل ابوسفیان چه كرده‏ام،سپس افزود:

دراین سرزمین كه(كرب وبلانامیده می‏شود)هفده نفرازفرزندان من وفاطمه به شهادت می رسندومدفون می‏گردند(4).

طبق روایت امام صادق(ع)،روزی فاطمه زهرا(س)به محضررسول خدا(ص)واردشدوآن حضرت راگریان دید.ازعلت گریه‏اش پرسید؟

رسول خدا(ص)فرمود:

جبرئیل به من خبردادكه حسین(ع)راگروهی ازامت من به قتل می‏رسانند!

فاطمه(ع)نیزازشنیدن این خبربه شدت گریست،ولی وقتی ازمقام بلندفرزندش به خاطرشهادت آگاه گردید،آرامش وتسكین یافت(5).

داستان گریه وعزاداری پس ازشهادت آن حضرت ازسوی امامان(ع)داستانی مفصلی است كه به ذكرچندمورداكتفامی‏كنیم.

امام سجاد(ع)كه خوددركربلاشاهدمصائب دلخراش امام حسین(ع)ویاران باوفایش بود،پس ازواقعه عاشوراتازمانیكه درقیدحیات بوداین واقعه سوزناك رافراموش نكردوهمیشه گریه وسوگواری نمود.اوهروقت می‏خواست آب بنوشدتاچشمش به آب می‏افتاد،اشك ازچشمانش سرازیرمی‏شدووقتی علت این كاررامی‏پرسیدند،می‏فرمود:

چگونه گریه نكنم درحالیكه یزیدیان آب رابرای وحوش ودرندگان آزاد گذاشتند،ولی آنرابه روی پدرم بستندواورابالب تشنه كشتند.می‏فرماید هروقت كشته شدن فرزندان فاطمه(ع)رابه یادمی‏آورم،گریه گلویم رامی‏گیرد.وقتی هم افرادی وی رادلداری می‏دادند،می‏فرمود:

كیف لاأبكی؟وقدمنع أبی من الماءالذی كان مطلقاللسباع والوحوش(6).

امام سجاد(ع)درعزای پدرمظلوم خویش به حدی گریست كه اورایكی ازبكّائون پنج گانه تاریخ لقب دادند(7).وقتی رازآنهمه گریه راازآن حضرت می‏پرسیدند،مصائب جانگدازكربلارابازگومی‏كردومی‏فرمود:

مراملامت نكنید،یعقوب،پس ازآنكه یك فرزندخودراازدست داد،آنقدرگریست تاازغصه چشمهایش سفیدشددرحالیكه یقین به مرگ فرزندش نداشت.

ازفراق روی یك یوسف اگریعقوب سوخت

هجرهفتادودویوسف كرده خونین دل مرا

درحالی كه من به چشم خوددیدم كه دریك نیمروزچهارده نفرازاهل بیت مراسربریدندانتظاردارید داغ آنهاازدلم بیرون برود؟!(8)

اونه تنهادرماتم پدربزرگوارش اشك می‏ریخت،بلكه مؤمنان رانیزترغیب به گریستن درعزای آن مظلوم می‏كرد:

ایمامؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین حتی تسیل علی خده بواه الله بهافی الجنة غرفایسكنها احقابا(9).

هرمؤمنی كه برشهادت حسین(ع)آنقدربگریدكه اشك برگونه‏اش جاری شود،خداوندبرای اوغرفه‏هائی دربهشت آماده می‏سازدكه تاابددرآن اقامت خواهدكرد.

امام باقر(ع)برای امام حسین(ع)اشك می‏ریخت وبه هركس هم درخانه اوبوددستورمی‏داد گریه كندودرمنزل آن حضرت مجلس عزاوسوگواری برای امام حسین(ع)تشكیل می‏گردیدو حاضران مصیبت آن حضرت رابه هم تسلیت می‏گفتند(10).

عبدالله بن سنان می‏گوید: درروزعاشورابه حضورامام صادق(ع)شرفیاب شدم آن حضرت رارنگ پریده وبسیارغمگین وگریان یافتم، علت آن راازامام پرسیدم، فرمود: امروزعاشوراست ودرچنین روزی جدماامام حسین(ع)شهیدشده است(11).

امام صادق(ع)به ابوهارون مكفوف دستوردادمرثیه بخواندآنگاه كه وی مرثیه خودراآغازنمود متوجه شدامام(ع)سخت گریه می‏كندوزنانی كه پشت پرده بودندهمینكه صدای گریه امام صادق(ع)راشنیدندآنهانیزصدای خودرابه گریه وشیون بلندكردند؛ بعدامام فرمود: من انشدفی الحسین شعرافبكی وابكی عشراكتب له الجنه(12).هركس درمصیبت حسین(ع)شعربگویدوگریه كندوده نفررابگریاندبهشت براونوشته می‏شود.

امام رضا(ع)می‏فرماید: روش پدرم امام موسی بن جعفر(ع)این بودكه هرگاه ماه محرم می‏رسیدپیوسته غمگین بودتادهه عاشوراسپری شودروزعاشوراروزگریه وماتم اوبودومی‏فرمود: هوالیوم الذی قتل فیه الحسین(13).

امام رضا(ع)فرمودمحرم ماهی است كه اهل جاهلیت درآن ماه جنگ وخونریزی راحرام می‏دانستندولی دشمنان درآن ماه خون ماراریختندحرمت ماراشكستندزنان وفرزندان مارابه اسارت گرفتندوبه خیمه‏های ماآتش زدنداموال ماراغارت نمودندوحرمت رسول خدارادرحق مارعایت نكردند.

ان یوم الحسین اقرح جفونناوأسبل دموعناوأذل عزیزنابأرض كربلا....علی مثل الحسین(ع)فلیبك الباكون، فان البكاء علیه یحط الذنوب العظام.(14)

كشته‏شدن امام حسین(ع)اشكهای ماراریزان وپلكهای چشمان مارامجروح ودركربلاعزیزماراذلیل كرد...گریه كنندگان بایدبرحسین(ع)گریه كنند.گریه براوگناهان بزرگ رامی‏ریزد.

امام رضا(ع)به ریان بن شبیب فرمود: ان كنت باكیالشی‏ء فابك للحسین بن علی فانه ذبح كمایذبح الكبش وقتل معه من أهل بیته ثمانیة عشررجلامالهم فی الارض شبیهون....

اگربخواهی به چیزی گریه كنی برحسین بن علی(ع)گریه كن زیراسرآن حضرت رامثل سرگوسفندبریدندوبااوهجده مردازاهل بیتش كشته شدندكه دردنیابی نظیربودند.

سپس به ابن شیب فرمود: اگردوست داری دردرجه‏های بلندبهشت باماباشی، غمگین باش ازبرای غمگینی ماوشادباش ازبرای شادمانی ما.(15)

حتی به موجب بعضی ازروایات امام زمان(عج)نیزمدام برسیدالشهداء اشك می‏ریزدومی‏گوید:

ای جدبزرگوار! روزگارمرابه تأخیرانداخت ونتوانستم به یاری توبشتابم وبادشمنانت پیكاركنم درعوض: فلاندبنك صباحاومساءً ولأبكین لك بدل الدموع دماحسرة علیك...(16)هرصبح وشام برمصائب توگریه می‏كنم، اگراشك چشمم تمام شود، به جای آن خون می‏گریم.

حتی به موجب روایات فراوانی كه نقل شده است، همه كس وهمه چیزخورشیدوآسمان وزمین وفرشتگان روزعاشورابرآن حضرت گریه می‏كنند.(17)

شاعرپرشورفؤادكرمانی بااستفاده ازاین روایات چنین سروده است:

تانداكردولای تو، دراقلیم الست‏

بهرلبیك فدایت، دوجهان پرزداست‏

كشته شدعالم دهری، چوتودرعالم دهر

دهرتاروزقیامت شب اندوه وعزاست‏

درغمت اعین واشیاء همه ازمنطق كون‏

هریكی مویه كنان بردگری نوحه گراست‏

رفت برعرشه نی تاسرت ای عرش خدا

كرسی ولوح وقلم بهرعزای توبپاست‏

منكسف گشت، چوخورشیدحقیقت به جمال‏

گربگریندزغم دیده ذرات رواست.(18)

موضوع قابل توجه این است كه عبدالله بن فضیل هاشمی ازامام صادق(ع)سوال می‏كند: چراروزعاشورااین چنین روزمصیبت وغم واندوه وعزاداری گردید؟ اماروزوفات پیامبراكرم وامیرمؤمنان وفاطمه زهراوامام مجتبی(ع)كه بازهرمسموم شداین چنین نشد؟ امام صادق(ع)فرمود: ان یوم الحسین أعظم مصیبة من جمیع سایرالایام...فكان ذهابه كذهاب جمیعهم...(19)

روزحسین ـ عاشوراـ ازلحاظ مصیبت ازتمام روزهاعظیم‏تراست...زیراحسین(ع)تنهاباقی مانده اصحاب پنج گانه كساء است كه رفتن او، مثل رفتن همه آنهاست.

روزعاشورامصائبی برخاندان رسالت واردشدكه درخاطره هیچ آفریده‏ای خطورنكندوقلم راتاب نوشتن نباشد، چه جالب گفته است:

فاجعة ان اردت اكتبها

مجملة ذكرة لمدكر

مصیبتی بزرگ كه اگربخواهیم آن رابه نحواقتصاربرای یادآوری یادكننده‏ای بنویسم.

جرت دموعی فحال حائلها

مابین لحظ الجفون والزبر

به یقین اشك روانم بین چشم من واوراق كتب حایل آید

وقال قلبی بقیاعلی فلا

والله ماقدطبعت من حجر

دلم گفت به من رحمی كن، به خداسوگندمن ازسنگ آفریده نشده‏ام.

بكت لهاالارض والسماء دما

بینهمافی مدامع حمر(20)

برآن فاجعه زمین وآسمان وآنچه مابین آندواست اشك خون گریست.

غرض، روزعاشوراروزمصیبت واندوه وگریه برای خاندان رسالت وشیعیان آنهاست.تنهابنی امیه دشمنان اهل بیت بودندكه آن روزراروزمبارك وسرور وخوشحالی می‏دانستند.

چنانكه درزیارت عاشورامی‏خوانیم:اللهم ان هذایوم تبركت به بنوامیهخدایااین روز، روزی است كه آن رابنی امیه مبارك ومیمون دانستند.درفرازدیگری می‏خوانیم: هذایوم فرحت به آل زیادوآل مروان بقتلهم الحسین....واین روزی است كه آل زیادوآل مروان به خاطراین كه حسین راكشتندبه آن مسرورشدند.

خلاصه درباب عزاوماتم سیدالشهداء فرزنددلبندحضرت زهراوعلی مرتضی(ع)روایات فراوانی ازناحیه رسول خداوائمه معصومین(ع)واردشده كه روزعاشورا، روزمصیبت وحزن اهل بیت وشیعیان ایشان می‏باشدبه اعتبارهمین روایات بایدروزعاشوراغمگین وحزین بوددرروایتی می‏فرماید:

هركه یادكندمصیبت ماراوبگریدوبگریاندمردم را، درروزقیامت دردرجه‏های ماخواهدبودوهركه مصیبت مارایاری كندوگریه كند، چشم اودرروزی كه چشمهاهمه بگریند، نگریدوهركه درمجلسی بنشیندودین مارااحیاء نماید، دل اونمیرددرروزی كه دلهاهمه بمیرند.(21)

بنابراین اگركسی روزعاشوراروزجشن وسروربداندیقینااومانندبنی امیه دشمن اهل بیت است.پس این كه سران صوفیه راروزشادی وسرور وجشن می‏دانند، بدون شك دشمن اهل بیت هستندولواین كه ادعای دوستی بكنند.چنانكه شیخ عبدالقادرگیلانی روزجانگداز عاشورارا روزفرح وشادی قلمدادكرده گفته است: روزعاشورا هرگزروزمصیبت نمی‏باشد، روزجشن وشادی است وبرمردم لازم وواجب است كه دراین روزبرای اهل وعیال خودهدایایی تهیه كنندوآنهارابه گردش وتفریح ببرندوآنهاراباخوشگذرانی سرگرم سازند.(22)

پس این مسلم است كه گریه برامام حسین(ع)عنوان شرعی داردوازعبادات بزرگ شمرده می‏شودودرحقیقت دیده گریان ودل اندوهگین برمصائب اهل بیت، شعارشیعه است.

به قول یكی ازشعرای عرب‏:

لك عندی ماعشت یاابن رسو

ل الله حزن یفی بحق ودادی‏

ناظربدموع غیربخیل

وحشی بالسلوغیرجواد

ای پسرپیامبرخدادرپیش من ازبرای توتازنده‏ام اندوهی است حق مودت رابه جای می‏آورد دیده‏ام ازریزش اشك دریغ نمی‏ورزدودرونم ازرنج وغم تسلی نمی‏یابد.

انواع گریه‏ها

گریه انواعی داردكه همه انواع آن درشأن امام حسین(ع)نیست، حال بایدببینیم چه نوع گریه شایسته امام است:

1 ـ گریه ازروی خواری ودرماندگی:چنین گریه‏ای، گریه افرادضعیف وناتوانی است كه ازرسیدن به اهداف خودوامانده‏اندوروح وشهامتی برای پیشرفت درخودنمی‏بینندمی‏نشینندوعاجزانه گریه سرمی‏دهند.هرگزبرای امام حسین(ع)چنین گریه‏ای نبایدكردوآن حضرت ازاین نوع گریه بیزارومتنفراست.

2 ـ گریه عجزوزبونی: چنین گریه‏ای، گریه افرادی است كه ازروی عجزوزبونی دراثرناكامی واحیاناستم شخصی یاجریان نامناسبی به ورشكستگی افتاده وبرای خوداحساس خطرمی‏كنندوراه چاره رادرگریه می‏جویندبه قول صائب تبریزی:

گریه شمع ازبرای ماتم پروانه نیست‏

صبح نزدیك است ودرفكرشب تارخوداست.

مسلمااین نوع گریه هم مناسب شأن امام نیست.

3 ـ گریه براموات: كسی عزیزخودراازدست می‏دهدوبرفقدان اوگریه می‏كندیابه این جهت گریه می‏كندكه آن فقیددرزندگی اوموثربوده وبه آینده خودنگران است دراین صورت به حال خودگریه می‏كندویااین كه به نیكیهای اواشك می ریزداین نوع گریه هم درشأن امام نیست.

4 ـ ازروی رحم ورأفت یاگریه‏های عاطفی: قلب انسان هنگامی كه دربرابرحادثه دلخراشی هماننداشك یتیمی، یابیماردردمندی یاشخص فقیروتهیدستی و...قرارمی‏گرید، متأثرمی‏شودچه بسااشك می‏ریزد.رسول خدا(ص)هنگامی كه فرزندخردسال خودابراهیم راازدست دادودرقبرسان بقیع به خاك سپردبرای آن كودك آن قدرگریه كردكه اشك برمحاسنش جاری گردیدبه آن حضرت گفته شد: ای رسول خداتودیگران راازگریه منع می‏كردی حال خوداین چنین بی‏تابی می‏كنی؟! آن حضرت فرمود: لیس هذابكاء غضب انماهذارحمة ومن لایرحم لایرحم(23)این گریه ازروی خشم ونارضایتی نیست بلكه گریه رحمت ورافت است وهركس رحم نكندموردرحمت قرارنمی‏گیرد.

واقعه خونین كربلادل رامی‏سوزاندوقلب وعاطفه هرانسانی رابه جوش وخروش می اندازدازاین نظراین حادثه یك جنایت ویك مصیبت است وشایددردنیامشابه چنین جنایتی پیدابشودوگریه كنندگانی هم داشته‏باشد.گریه ازروی رحم ورأفت یك امرطبیعی است.هرانسانی به هنگام مشاهده یك منظره دلخراش متأثرمی‏شودواشك می‏ریزدچنانكه دشمنان امام حسین(ع)روزعاشورابرحال آن حضرت می‏گریستند.آنجاكه اهل كوفه ازدیدن وضع دلخراش اسراء بناكردندگریه وزاری كردن.امام سجاد(ع)فرمود: اتنوحون وتبكون من اجلنا؟؟! فمن ذاالذی قتلنا؟.(24)

پس گریه ازروی رحم ورأفت نیزچندان مناسب نیست.امام حسین(ع)ازشیعیان خوداین نوع گریه رانخواسته است.

5 ـ غم واندوه: گریه ازروی غم واندوه نیزیكی ازگریه‏های طبیعی انسان است كه به هنگام ازدست دادن عزیزی یابه خاطرازدست دادن مقام وموقعیتی ویابه خاطرگرفتاری به مصیبتی، غم واندوهی به انسان دست می‏دهدوبرای این كه دل خودراسبك كندگریه سرمی‏دهدواین نوع افرادكه دلشان شكسته است به هنگام سوگواری امام حسین(ع)بیش ازهمه گریه می‏كنندچه بساازشدت گریه غش كنندولی آیااین نوع گریه رامی‏توان به حساب امام حسین(ع)گذاشت؟ هرگزنه.

6 ـ گریه جدائی وفراق: نوع دیگرگریه، گریه فراق است كه به خاطردوری وجدائی ازعزیزی حالت گریه به انسان دست می‏دهدامام حسن مجتبی(ع)به هنگام جان دادن، بی‏تابی می‏كرد.بعضی ازعیادت كنندگان ازعلت آن پرسیدندامام مجتبی باصدای ضعیف فرمود: برای دوچیزگریه می‏كنم: هول مطلع، فراق دوستان.(25)

پرواضح است كه گریه برامام حسین وشهیدان كربلاازاین نوع گریه نیست.

7 ـ گریه‏های شوق گریه‏های لایق حسین(ع): گریه شوق گریه مادری است كه ازدیدن فرزنددلبندگمشده خویش پس ازچندین سال سرزده می‏شودوازشوق گریه می‏كند.قسمت زیادی ازحماسه‏های كربلاشوق آفرین وشورانگیزاست وبه دنبال آن سیلاب اشك شوق به خاطرآن همه رشادتهافداكاریهاشجاعتهاآزادمردیهاوسخنرانیهای آتشین مردان وزنان به ظاهراسیر، بی اختیارازدیدگان شنونده سرازیرمی‏گردد، آیااین گریه دلیل برشكست است؟!

8 ـ گریه پیوندهدف: گاهی قطرات اشك پیام‏آورهدفهاست، آنهاكه می‏خواهندبگویندبامرام امام حسین(ع)همراه وباهدف اوهماهنگ وپیرومكتب اوهستیم، ممكن است این كاررابادادن شعارهای آتشین، یاسرودن اشعاروحماسه‏هاابرازدارند، اماگاهی ممكن است آنهاساختگی باشدولی آن كسی كه احیاناباشنیدن این حادثه جانسوزقطره اشكی بریزد، صادقانه تراین حقیقت رابیان می‏كنداین قطره اشك اعلان وفاداری به اهداف مقدس یاران امام حسین وپیونددل وجان باآنهاست مسلمااین نوع گریه بدون آشنایی بامتعالی اوـ ممكن نیست.(26)

پس گریه برحسین(ع)اشك ریختن برمرده نبوده وازروی خواری ودرماندگی وعجزوزبونی، غم واندوه نیزنمی‏باشدبلكه آن فقط دلیلی است كه ندای حق طلبان رابه گوش جهانیان رسانیده وزنگ خطررابرای باطل واهل آن صدادرمی‏آوردوصاعقه‏هائی است كه برروی سرسركشان وستمگران درهرزمان ودرهرمكان فرومی‏ریزدوشاهدصادق وگواه زنده‏ای است ازاخلاص درراه حق ودشمنی بابیدادوستم وبزرگداشتی است برای فداكاری وحق ودلیری وانجام وظیفه ونهراسیدن ازمرگ وتكریمی است برای امتناع ازقبول ظلم وشكیبائی درمحنت وسختیها.

به قول علامه مغنیه: كسانی كه درمجالس تعزیه می‏خوانند:

لاتطهرالأرض من رجس العداابداً

مالم یسل فوقهاسیل الدم العرم(27)h}

روی زمین ازپلیدی دشمنان پاك نخواهدشدتازمانی كه برروی آن سیل درهم شكننده خون روان نگردد.

غرض، شیعیان برامام حسین(ع)ازروی خواری ودرماندگی نمی‏گریند، بلكه ازاشك دیده خویش سرودحماسه می‏سازندوباآه وحسرت خودبانگ حق وعدالت رابه گوش جهانیان می‏رسانند:

همین نه گریه برآن شاه تشنه لب كافی است‏

اگرچه گریه، برآلام قلب تسكین است.

ببین كه مقصدعالی وی، چه بودای دوست‏

كه درك آن، سبب عزوجاه وتمكین است‏

زخاك مردم آزاده، بوی خون آید

نشان شیعه وآثارپیروی، این است(28)

ماربین مورخ آلمانی می‏گوید: هیچ چیزمانندعزاداری حسین نتوانست حس سیاسی درمسلمانان ایجادكند.(29)

ای اشك ماتمت به رخ ملت آبرو

وی ازطفیل خون تو، اسلام سرخ رو

دین راتوزنده كردی وخود، كشته گشته‏ای‏

وین یافته زفیض تو، دین نبی علوّ

گرآب رابه روی توبستندكوفیان‏

آوردی آب رفته اسلام رابه جو(30)

قطره‏های اشكی كه شیعه درماتم امام حسین(ع)ویارانش می‏ریزدعهدوپیمانی است باقطره‏های خون شهدای كربلاكه بالب تشنه ومحروم ازقطره‏های آب برسراحیای دین وارزشهای راستین مكتب جان باختند.واین اشك‏هااین نهضت الهی رابه جانهاپیوندزده وجاوان ساخته است.واین بسیارساده‏اندیشی است كه كسی تنهاتوجیهی عاطفی برای این گریه‏هاداشته باشدچراكه داغ، هرقدرهم شدیدباشد، بالاخره گذشت زمان ازحرارت آن می‏كاهددرحالی كهعزادارن حسینی ازاول عمرتاآخرعمرپس ازگذشت قرنهاباشوروشوق وحرارت بیشتردرسوك سیدالشهداء می‏گریند.

منبع :تبیان